مشکلات آموزشی

از نظر محققان ، شخصیت کودک مثل مومی است که بر اثر شیوه های تربیتی والدین شکل می گیرد لذا بی سوادی والدین، دوری آنها از محیط خانواده، اعتیاد، فقر و ناتوانی از تامین نیازهای اولیه، موجب ناتوانی والدین در تربیت فرزندان می شود. لذا در مسیر اجتماعی شدن کودک، فرایند ناقصی اعمال
می شود  و کودک به مرور دچار عقب افتادگی اجتماعی شده و جامعه ستیز می گردد.

افت تحصیلی،زمینه عقب ماندگی در عرصه فعالیت های اجتماعی را پدید می آورد و زمینه سازروی آوردن به فعالیتها و مشاغل کاذب و سرگرمی های ناسالم می شود. در مورد این مطلب که مدرسه، در جامعه پذیری کودکان و آموزش مهارت های زندگی ، توسعه دانایی، گسترش آگاهی و تقویت احساس مسئولیت افراد و هم چنین پیشگیری از بزهکاری و مهار آن ، نقش ساختاری دارد، تردیدی وجود ندارد. توسعه شهرنشینی و افزایش آگاهی زنان، تغییر شرایط اجتماعی و اقتصادی آنان و اشتغال زنان ومردان ، کاهش حضور و ارتباط افراد خانواده در خانه و سپری شدن اوقات بیشتر کودکان و نوجوانان در مدرسه را در پی داشته است به نحوی که امروزه حتی بحث آموزش و پرورش قبل از دبستان تاکید بر این نکته است که حتی اجتماعی کردن کودک در مراحل اولیه زندگی در آینده، منحصراً در خانواده انجام نخواهد پذیرفت. از این رو مدارس، در دوره ای از زندگی افراد، یعنی سالهای شکل گیری شخصیت آنان، مسئول آموزش و عملاً جایگزینی والدین در تعلیم و تربیت و انتقال دانایی به کودکان و نوجوانان هستند.

پژوهش ها نشان می دهند اکثریت کودکان بزهکار از نظر تحصیلی با مشکلاتی نظیر بی سوادی یا سواد در حد ابتدایی و راهنمایی مواجه هستند و به ندرت دبیرستان را به پایان رسانده اند و اغلب آنها ترک تحصیل کرده اند. اگرچه دیدگاه های متفاوتی وجود دارد اما بسیاری از متخصصین و نظریه پردازان با این مطلب که نظام آموزش و پرورش نیز  مسئول میزان بالای بزهکاری نوجوانان است موافقند. [1]

بند اول: عملکرد و شکست تحصیلی و بزهکاری

مطالعات متعددی، این مطلب را تایید کرده اند که بزهکاری، با پیشرفت تحصیلی در ارتباط است. کودکی که به طور مداوم در فعالیت های آموزشگاهی شکست می خورد و پیوسته، مورد ملامت و سرزنش مسئولان آموزشگاه و اولیای خویش قرار می گیرد، می کوشد به نحوی این شکست و عدم موفقیت را جبران کند، از آن جمله با رفتار ضد اجتماعی، توجه مردم را به خود و شرایط نامناسب جلب می کند. [2]بر اساس نظریه «هیرشی»،هر چه میزان مشغولیت شخصی در فعالیت های اجتماعی – اقتصادی جامعه زیادتر باشد، فرصت کمتری برای کجروی خواهد داشت. از جمله عوامل باز دارنده بزهکاری، اشتغال به تحصیل است.

نتایج تحقیقات در زمینه افت تحصیلی و بزهکاری نشان می دهد که 95 درصد از نوجوانان بزهکار زیر دیپلم، مدرسه را ترک کرده اند. سابقه ی اغلب بزهکاران نشان می دهد که میزان موفقیت آنها در تحصیل، پایین بوده است و یا مردود شده اند.

ناتوانی در تحصیل، به طور مستقیم با رفتار بزهکارانه، مرتبط گردیده است. پژوهشگران معتقدند شکست تحصیلی ، بیش از متغیرهایی مانند روابط با همسالان یا پیشینه ی قومی یا نژادی، در بزهکاری نوجوانان موثر است. از جمله مطالعاتی که سوابق تحصیلی بزهکاران را مطالعه کرده و با غیر بزهکاران مقایسه کرده اند، به این نتیجه رسیده اند که بزهکاران، اکثراً یا بی سواد بوده و یا ناکامی در تحصیل داشته اند، بنحوی که منجر به ترک تحصیل و مشارکت آنان در فعالیت های ضد اجتماعی گردیده است. از جمله، پژوهشی در مورد 60 مددجوی بزهکار پسر در زمینه مواد مخدر در کانون اصلاح و تربیت تهران نشان می دهد،
87 درصد این نوجوانان ترک تحصیل داشته اند که بیشترین آن در دوران راهنمایی (58 درصد) بوده است. این پژوهش نشان می دهد، 33/33 درصد از مدرسه اخراج شده اند و 67/66 درصد ترک تحصیل کرده اند . بعلاوه 50 درصد این نوجوانان، از دسترسی به امکانات فرهنگی و ورزشی به کلی محروم بوده اند. 17 درصد از این امکانات برخوردار بوده اند و سایرین به ندرت. [3]

به عقیده پاره ای از روانشناسان ، شکستهای تحصیلی و محرومیت از تحصیل در سنین مناسب که به دلایل گوناگون انجام می گیرد، موجب یأس و بدبینی و پرخاشگری ودر نهایت از جمله عوامل انحرافات
و اعمال خلاف می شود.[4]

[1] – هایدی، روژن باوم، خانواده به منزله ساختاری در مقابل جامعه، ترجمه محمد صادق مهدوی، مرکز نشر دانشگاهی، 1367، ص 162.

[2] – شیخاوندی، داور، جامعه شناسی انحرافات و مسائل جامعوی، مشهد،نشر مرندریز، 1360، ص 313 .

[3] – زارعی، امیر حسین. بزهکاری و بزه دیدگی نوجوانان پسر در زمینه مواد مخدر، پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه تهران، ، 1384 .

[4] – اکبری، لیلا، بررسی شیوه های پیشگیری از بزهکاری کودکان و نوجوانان در قواعد و اسناد بین المللی، پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه تهران، ، 1385 .

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

تاثیر طلاق و اعتیاد والدین در ارتکاب جرایم فرزندان